MENARG in the Media

Here you find articles and opinions by members of the Middle-East and North-Africa Research Group that appeared in the media (newspapers, websites, etc ...)

2016

Een Podium op het puin van een tiranniek regime. Een contrapunt lezing van de Moussiem Cities @ Tunis festival

Op vraag van Moussem Nomadisch Kunstencentrum toonden in januari 2015 vijf jonge regisseurs uit Tunesië, het land waar de Arabische Lente vijf jaar geleden begon, hun werk in de Brusselse BOZAR en het Huis van Culturen en Sociale Samenhang. De censuur en de strenge reglementering van het openbare leven tijdens de autocratische tijden in Tunesië hebben lange tijd de artistieke vrijheid en het culturele leven verlamd.

Joachim Ben Yakoub & Fida Hammami , 15/03/2016 , in Etcetera magazine

2015

Charlie Hebdo: over waarden en barbarij

In de nasleep van de verschrikkelijke terroristische aanslag op Charlie Hebdo worden grote woorden niet geschuwd: 'barbarij tegen beschaving' (Sarkozy), 'de (achterlijke) Islam tegenover onze universele en verlichte waarden', 'een directe aanval op de democratie en het vrije woord'... liefst met zo weinig mogelijk nuance.

Koenraad Bogaert , 09/01/2015 , in De Wereld Morgen

Paradigms Lost in Morocco: How Urban Mega-Projects Should Disturb our Understanding of Arab Politics

When you enter Casablanca by train along the coastal track, you can see the new high-rises of Casablanca Marina appear in the distance. Although still under construction, it has already radically transformed the skyline of Casablanca. The Mrina project is situated just in front of the old medina between the harbor and the magnificent Hassan II Mosque.

Paradigms Lost in Morocco: How Urban Mega-Projects Should Disturb our Understanding of Arab Politics , 04/06/2015 , in Jadaliyya

De archipel van verzet

Sinds begin oktober zijn al meer dan 1200 Palestijnen gewond geraakt door Israëlische rubber- en ‘live’ kogels. 41 Palestijnen werden gedood door het Israëlische leger of burgers. 20 Israëli’s zouden gewond geraakt zijn in steekpartijen en zeven gedood door Palestijnen. Sommige media spreken over een derde Intifada en trachten de aard van het geweld te begrijpen. De context van bezetting moet het uitgangspunt zijn.

Dorien Vanden Boer, Pascal Debruyne , 19/10/2015 , in De Wereld Morgen

Is de derde intifada begonnen?

‘Intifada’s zijn geen anomalieën als we kijken naar de geschiedenis van onderdrukte volkeren.’ Onderzoekers Dorien Vanden Boer en Pascal Debruyne nemen de opnieuw opgelopen spanningen in het Midden-Oosten onder de loep. ‘Of de derde intifada nu al bezig is of niet, dat die er zal komen staat vast.’

Doren Vanden Boer, Pascal Debruyne , 09/10/2014 , in MO* Magazine

Further notes on the evolution of the international jihadi movement

The Islamic State project is finding some consensus in countries where political deadlock reduces our social lives to a primordial level. Social and economic frustration stays at an all-time high level, even in a country like Tunisia.

Fabio Merone , 06/04/2015 , in open democracy

2014

Europe and those Arabs:

Maher Hamoud was awarded for his recent series of articles, entitled “Europe and those Arabs”. As former editor-in-chief of Daily News Egypt, he won an irregular honorary award during the 40th anniversary celebration of the European Union Visitors Programme.

Maher Hamoud , 16/05/2014 , in www.dailynewsegypt.com

Een Arabische Lente voor vrouwen Tunesië: een succesverhaal?

Tunesische vrouwen protesteren zij aan zij met hun mannelijke landgenoten op de Avenue Bourguiba, in het hartje van de hoofdstad Tunis. Vanop de eerste rij scandeerden ze leuzen als ‘Ben Ali dégage’ en ‘Het volk eist de val van het regime’ om dictator Ben Ali tot aftreden te dwingen. Het Tunesische volk slaagde er in om op 14 januari 2011 een einde te maken aan de bijna 25 jaar durende dictatuur. Een onzekere periode van transitie brak aan waarin een prille democratie nu vorm krijgt.

Loes Debysere 2014 , in Uitgelezen, jrg.20, nr.1, 2014

Tunesië aan de vooravond van de verkiezingen

Op 26 oktober stemt de Tunesische bevolking voor een nieuw parlement. Vier jaar nadat het land het startschot gaf van de zogeheten Arabische Lente, lijkt Tunesië als enige in de regio nog in de running om de revolutionaire eisen van toen waar te maken. Het is een eiland van relatieve stabiliteit in een erg woelige oceaan. Een balans en een vooruitblik.

Loes Debuysere, Sami Zemni , 24/10/2013 , in De Wereld Morgen

Vranckx, Sartre en koloniale situatie Palestina

“Heeft het zin”, vraagt VRT-journalist Vranckx zich af, “om verder na te denken over dit opbod van oorzaak en gevolg, van schuld en boete?” Koenraad Bogaert (UGent) vindt van wel. Context en geschiedenis zijn wel degelijk uitermate belangrijk.

Koenraad Bogaert , 14/07/2013 , in De Wereld Morgen

From Carbon Democracy to the Right to the City: On the Struggle Against Neoliberalism

In his book Carbon Democracy, Timothy Mitchell analyses the interrelation between, on the one hand, the historical development of energy from fossil fuels and, on the other hand, the rise of democratic mass politics. The rise of coal in the nineteenth and early twentieth centuries made especially the industrial revolution and the development of the modern capitalist city possible.

Koenraad Bogaert , 14/03/2014 , in Jadaliyya

De Palestijnse dekolonisatiestrijd is niet gebaat met apolitiek moralisme

Kun je alle terreurdaden en misdaden tegen de menselijkheid om ethische redenen over één kam scheren? In de strijd tussen Israel en Hamas ligt dat ingewikkeld, vinden leden van de onderzoeksgroep MENARG. Er ligt een specifieke geschiedenis aan ten grondslag, die vanaf 1948 een expansie te zien gaf van Israëls koloniale project ten koste van de Palestijnse bevolking

Siggie Vertommen, Dorien Vanden Boer, Brecht De Smet , en andere MENARG-leden , 04/08/2014 , in De Wereld Morgen

2013

Khobz ou mè, Ben Ali lè

Het portret van de voormalige president van Tunesië staat nog steeds op het netvlies van elke Tunesiër gebrand. Na 23 jaar dictatuur keken de mensen er niet meer naar op, tot een jongeman zichzelf in brand stak in de winter van 2010–2011. De Tunesische revolutie zorgde voor een hernieuwde aandacht voor het staatsportret, zij het op een wel heel bijzondere manier.

Joachim Ben Yakoub 2013 , in Extra 2013

20 jaar Oslo

Dit artikel is een extract van een eerder gepubliceerd hoofdstuk “Eén zwaluw maakt de Palestijnse Lente niet” door Sigrid Vertommen en Omar Jabary Salamanca in het boek ‘Het Midden-Oosten: The times are a-changin’ onder redactie van Sami Zemni en uitgegeven bij EPO in 2013.

Omar Jabary Salamanca, Sigrid Vertommen , 21/10/2013 , in http://www.medea.be/2013/10/20-jaar-oslo-tussen-democratisch-tekort-en-neoliberale-surplus/

War of the misnomers

During the course of the past three weeks I spent in Europe, I engaged in conversations and sometimes arguments about Egypt’s current affairs with friends working in professions related in one way or another to Middle Eastern politics. Interestingly, in most of the encounters we were stuck in the dilemma of labelling what is currently happening in Egypt.

Maher Hamoud , 13/08/2013 , in http://www.dailynewsegypt.com/2013/08/13/editors-letter-war-of-the-misnomers/

Egypt: From Rebel to Revolution

From the revolution’s very beginning in January 2011, western diplomats were keen to reduce the demands of the Egyptian revolution to a call for formal democracy. In doing this, western spokesmen and domestic elites ensured that more substantive reforms – such as an overhaul of the entire socio-economic system – were dropped by the wayside.

Brecht De Smet, Vivienne Matthies-Boon , 09/07/2013 , in http://www.opendemocracy.net/vivienne-matthies-boon-brecht-de-smet/egypt-from-rebel-to-revolution

A reflection on violence and democracy

On the morning of 30 June, BBC reporter Aleem Maqbool reports from Cairo, “what is today going to be remembered for? What is the 30th June going to be remembered for? Is it going to be the turning point in Egyptian politics or is it going to be remembered for violence?” But what if violence constitutes an integral, even inevitable, component of a democratic struggle?

Koenraad Bogaert , 03/07/2013 , in http://www.jadaliyya.com/pages/index/12587/a-reflection-on-violence-and-democracy

Twee jaar Arabische lente: een stand van zaken

Twee jaar na de val van de Egyptische dictator Moebarak kijken Sami Zemni, Brecht De Smet en Koen Bogaert terug op twee jaar Arabische Lente. Het initiële optimisme boog snel om naar pessimisme. Is dat terecht? Een terugblik door drie kenners van het Midden-Oosten, die er ook een boek over schreven.

Sami Zemni, Brecht De Smet, Koenraad Bogaert , 29/01/2013 , in http://www.dewereldmorgen.be/artikels/2013/01/29/twee-jaar-arabische-revolutie-een-stand-van-zaken

Het artistieke ontwaken in Tunesië

Een jaar geleden trok Tunesië de straat op om uiteindelijk zijn president te verdrijven. De verontwaardiging zat diep, de bevrijding voelde des te groter. De vergrendelde publieke ruimte werd weer opengebroken tot artistieke vrijplaats. Allerlei performances, installaties en graffitiwerken maakten van de Jasmijnrevolutie een esthetische opstand. Maar hoe valt die herwonnen artistieke vrijheid ook in de toekomst te waarborgen?

Joachim Ben Yakoub , 12/02/2013 , in Rekto Verso

2012

sociaal protest in Marokko flakkert weer op

Op de eerste verjaardag van de 20 februari-beweging leek het alsof de Marokkaanse sociale strijd voor meer democratie en sociale gerechtigheid in een serieuze dip zat. De opkomst was een stuk lager dan een paar maanden geleden en kon in de verste verte niet vergeleken worden met de betogingen van een jaar terug.

Koenraad Bogaert , 15/03/2012 , in http://www.dewereldmorgen.be/artikels/2012/03/15/sociaal-protest-in-marokko-flakkert-weer-op-geisoleerde-gevallen-politieke-beweg

2011

Global Dimensions of the Arab Spring and the Potential for anti-Hegemonic Politics

The global dimension of the Arab Spring has nothing to do with some kind of "Arab awakening." The Arab people weren’t asleep at all during the past decade, as Rabab el-Mahdi has pointed out on the program "Empire" on Al-Jazeera. In fact, we should see it the other way around. Arab protesters have awakened OWS and the indignados. They restarted what the anti-globalization movement couldn’t carry through. As such, what started in Tunisia has now created space on a global scale to question and contest neoliberal hegemony. Until now, this is its most important accomplishment. Hopefully, many others will follow.

Koenraad Bogaert , 21/12/2011 , in http://www.jadaliyya.com/pages/index/3638/global-dimensions-of-the-arab-spring-and-the-poten

Wat de Arabische Lente voor België kan doen

Welke rol kunnen België en Europa nog spelen voor de Arabische Lente? Daarover schreef ontslagnemend buitenlandminister Steven Vanackere (CD&V) een opiniestuk in deze krant (DM 13/9). Volgens Sami Zemni en anderen moet de vraag omgekeerd: wat kan de Arabische Lente voor België betekenen?

MENARG , 17/09/2011 , in De Morgen

De mondiale dimensie van de Arabische revoluties

De mondiale dimensie van de Arabische revoluties heeft niets of weinig te maken met een zogenaamde ‘Arab awakening’ (Arabisch ontwaken). De Arabische volkeren waren niet aan het slapen de laatste tien jaar, integendeel. Eigenlijk moet je het andersom zien. Het Arabisch protest heeft de indignados en Occupy wakker gemaakt en wat de andersglobalisten ooit waren begonnen in 1999 weer opgestart.

Koenraad Bogaert , 16/12/2011 , in http://www.dewereldmorgen.be/artikels/2011/12/16/de-mondiale-dimensie-van-de-arabische-revoluties

2008

Een Europees islamitisch charter of een charter van de Europese moslims

Het feit dat verschillende journalisten van zowel de audiovisuele als geschreven pers spraken van een ‘Europees islamitisch charter’ in plaats van een ‘Charter van Europese moslims’ is volgens mij een belangrijke betekenaar voor de impasse waarin het meelijwekkende Vlaamse islamdebat zich bevindt.

Sami Zemni , 29/02/2008 , in Lezing in het kader van de Onclin chair 2008 – KULeuven

2007

The West, Islam, Islamism and jihad: Undigested modernity and the promise of politics

If Europe keeps focussing on ‘Islam’, it will not be able to find solutions for the numerous political problems. Inter-religious and intercultural dialogues can reduce suspicions and tensions between people but cannot stop the violence, as this violence is not the consequence of religious antagonisms but of political conflicts

Sami Zemni , 15/04/2007 , in www.strategicforesight.com/

De tirannie van de identiteit: over de verdwijning van de politiek

De kritiek op de islam en de moslim is een zeer functionele bezigheid in onze maatschappij. Het laat ons toe onszelf tal van positieve eigenschappen toe te schrijven en tekortkomingen of problemen af te doen als schoonheidsfoutjes of randfenomenen. De ‘cultuur van de allochtoon’ – meestal samengevat onder de term islam – wordt een containerbegrip dat zowel een verklaring moet bieden voor ‘hun’ gedrag maar eveneens een spiegelbeeld moet zijn van ons zelfgeprojecteerde idealen.

Sami Zemni , 11/09/2007